Туберкулез-қоздырғышы Mycobacterium tuberculosis (МБТ) болып табылатын жұқпалы ауру

Туберкулез-қоздырғышы Mycobacterium tuberculosis (МБТ) болып табылатын жұқпалы ауру. Туберкулез инфекциясының негізгі берілу жолы – ауа (аэрогендік). Инфекцияның таралуының негізгі көзі- өкпе туберкулезімен ауыратын адамдар. Аурудың таралуы адам микобактериялармен ластанған ауаны жұтқанда пайда болады. ТМБ қышқылдар, сілтілер және алкоголь сияқты қоршаған орта факторларына төзімді. Денеден тыс олар ұзақ уақыт өміршең бола алады: көше шаңында-10 күнге дейін, кітап беттерінде-3 айға дейін, суда, топырақта-1 жылға дейін. Ультракүлгін сәулелер ТМБ -ны 2-3 минут ішінде, құрамында хлор бар дезинфекциялық ерітінділер 5 сағатқа дейін өлтіреді.
Туберкулез микобактериясын 24.03.1882 жылы неміс микробиологы Роберт Кох ашты, ал 1993 жылы ДДҰ бастамасымен 24 наурыз күні Дүниежүзілік туберкулезге қарсы күрес күні болып жарияланды. 
Туберкулез кез-келген мүшелер мен тіндерге әсер етуі мүмкін, бірақ көбінесе (80-85% жағдайда) өкпе және 15-20% басқа мүшелер (туберкулезді лимфоаденит, сүйектер мен буындар, көмей, зәр шығару жүйесі, ішек, көз, ми) зардап шегеді. 
 
АИТВ-мен өмір сүретін адамдарда белсенді туберкулездің даму қаупі жоғары. Өкпе туберкулезін дер кезінде анықтау мақсатында жыл сайын флюорографиялық тексерістен өтуі тиіс. АИТВ анықталған науқастар, туберкулез белгілері жайлы толық хабардар болулары керек және сол белгілер пайда болған жағдайда, денсаулықты тексерту мақсатында, емханаға тез арада қаралулары қажет.  
Туберкулездің даму белгілері.
1. 2 аптадан астам қақырықпен созылған жөтел. 
2.Дене температурасының көтерілуі. 
3.Түнгі тершендік. 
4.Салмақтың жоғалуы.
5. Демікпе.
6. Қан қақыру. 
 Мұндай белгілер пайда болған кезде қақырық анализін G - Xpert молекулалық-генетикалық әдісімен тестілеуден және рентгенологиялық тексеруден өту керек.
Өкінішке орай, науқастардың көпшілігі алғашқы байқалған белгілерге аса көңіл бөлмей, ауруды асқындырып алады.
АИТВ-мен өмір сүретін адамның профилактикалық емдеу туберкулезбен ауыру қаупін 33% - ға төмендетеді.
Туберкулезді және АИТВ-ны емдеу елімізде тегін!
2026жыл ДДҰ ұйғарымына сәйкес 24 ақпанмен 24 наурыз аралығы
«Ия, Біз туберкулезді жеңеміз! Қазақстанның көшбасшылығымен, инновация және халықтың күшімен!» атты ұранмен туберкулез айлығында бірқатар іс-шаралар өткізілуде.